احتساب آموخته‌های پیشین: دانشگاه‌ها تجربهٔ شما را چگونه حساب می‌کنند

احتساب آموخته‌های پیشین چیست

احتساب⁠​‌​​‌‌‌‌​‌​​​‌​​​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌‌​​‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌‌​​‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌‌​​​​​‌‌​​​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌​​​‌​‌‌​​​‌​​​‌‌​​​​⁠ آموخته‌های پیشین یعنی دانشگاه بابت یادگیری‌ای که پیش از ثبت‌نام داشته‌اید به شما واحد دانشگاهی بدهد؛ یادگیری در محل کار، در دوره‌های آموزشی، در خدمت نظامی یا در تحصیلات قبلی. این واحد بابت آموخته‌های شما در کار داده می‌شود؛ آموخته‌هایی که با مستندات‌تان نشان داده و با اهداف یادگیری درس‌های مشخص سنجیده می‌شوند.

وقتی دانشگاه این واحدها را به شما می‌دهد، از گذراندن آن درس‌ها معاف می‌شوید. مدرک را زودتر به پایان می‌رسانید، اغلب شهریهٔ کمتری می‌پردازید و دقیقاً همان مدرکی را می‌گیرید که بقیهٔ دانشجویان آن برنامه می‌گیرند.

نام‌ها در هر کشور فرق می‌کند

مسیرهای اصلی دریافت واحد

1. آموخته‌های دارای گواهی‌نامه

دوره‌هایی که از قبل با گواهی‌نامه همراه بوده‌اند؛ مانند مدارک حرفه‌ای، گواهی‌نامه‌های معتبر صنعتی یا درس‌هایی که در یک دورهٔ دانشگاهی نیمه‌تمام گذرانده‌اید. این معمولاً ساده‌ترین مسیر است، چون این آموخته‌ها یک بار ارزیابی شده‌اند.

2. آموخته‌های تجربی، با ارزیابی پرونده

برای یادگیری‌ای که هیچ‌وقت گواهی‌نامه‌ای همراهش نبوده است. شما گزارش‌های تأملی می‌نویسید که تجربه‌تان را به اهداف یادگیری یک درس پیوند می‌دهد و هر ادعا را با مستندات پشتیبانی می‌کنید. یک ارزیاب دانشگاهی پرونده را بررسی می‌کند و ممکن است مصاحبه یا اجرای عملی هم بخواهد.

3. آزمون‌ها و آموزش‌های شناخته‌شده (بیشتر در آمریکا)

در آمریکا بسیاری از کالج‌ها آزمون‌هایی مانند CLEP و DSST را برای واحد می‌پذیرند و شورای آموزش آمریکا (ACE) برای بسیاری از دوره‌های آموزشی محیط کار و نظامی، توصیهٔ واحد منتشر می‌کند. پذیرفتن یا نپذیرفتن آن‌ها انتخاب خود کالج است.

مستنداتی که ارزیاب‌ها دنبالش هستند

• مستندات نقش شغلی: شرح وظایف، قراردادها، نمودار سازمانی، ارزیابی‌های عملکرد
• حاصل کار: گزارش‌ها، برنامه‌ها، بودجه‌ها، کد، مواد آموزشی، مستندات فرایندها
• تأیید شخص ثالث: توصیه‌نامه از مدیران یا مشتریان، روی سربرگ رسمی
• گواهی‌نامه‌ها: مدارک حرفه‌ای، پروانه‌ها، سوابق آموزش‌های درون‌سازمانی همراه با ساعت آموزش
• تحصیلات قبلی: ریزنمرات رسمی و شرح درس‌ها

واحدها در عمل چگونه حساب می‌شوند

• هر دانشگاه سقفی تعیین می‌کند که نشان می‌دهد چه سهمی از مدرک می‌تواند از آموخته‌های پیشین تأمین شود، و بسیاری از دانشگاه‌ها لازم می‌دانند دست‌کم بخش مشخصی از برنامه را نزد خودشان بگذرانید. در آمریکا به این شرط معمولاً residency requirement می‌گویند.
• واحدها درس‌به‌درس حساب می‌شوند. از هر درسی که مستندات‌تان با آن همخوانی داشته باشد معاف می‌شوید؛ پس هرچه بیشتر بتوانید نشان دهید، بیشتر صرفه‌جویی می‌کنید.
• دانشگاه‌ها تفاوت زیادی با هم دارند. دانشگاه‌هایی که برای دانشجویان بزرگسال و آنلاین طراحی شده‌اند معمولاً پخته‌ترین مسیرها را دارند. دانشگاه‌های پژوهش‌محور در دورهٔ کارشناسی معمولاً به تحصیلات رسمی قبلی واحد می‌دهند، نه به تجربهٔ کاری.
• ارزیابی ممکن است هزینه داشته باشد؛ هزینه‌ای که دانشگاه جدا از شهریه دریافت می‌کند.

کارشناسی ارشد و دکتری

در⁠​‌​​‌‌‌‌​‌​​​‌​​​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌‌​​‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌‌​​‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌‌​​​​​‌‌​​​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌​​​‌​‌‌​​​‌​​​‌‌​​​​⁠ تحصیلات تکمیلی، تجربه بیشتر برای پذیرش به حساب می‌آید تا برای واحد. بسیاری از برنامه‌های کارشناسی ارشد، به‌ویژه MBA، داوطلبانی را که مدرک کارشناسی ندارند اما سابقهٔ حرفه‌ای قابل‌توجهی دارند هم بررسی می‌کنند.

در مقطع دکتری، دکتری‌های حرفه‌ای مانند DBA یا EdD برای متخصصان باتجربه طراحی شده‌اند و برخی دانشگاه‌های بریتانیا برای کسانی که از قبل مجموعهٔ قابل‌توجهی از پژوهش‌های منتشرشده دارند، PhD از طریق آثار منتشرشده (PhD by published work) ارائه می‌کنند. هرکدام شرایط ورود سخت‌گیرانه‌ای دارد که ما مورد به مورد همراه شما بررسی می‌کنیم.

چطور شروع کنید

1. رشته‌ای را انتخاب کنید که با کار روزانه‌تان همپوشانی دارد. هرجا همپوشانی بیشتر باشد، گرفتن واحد آسان‌تر است.
2. فهرستی منتخب از برنامه‌های معتبر تهیه کنید و پیش از درخواست، سیاست‌های احتساب آموخته‌های پیشین آن‌ها را بخوانید.
3. مستندات را زود جمع کنید. گرفتن ریزنمرات و توصیه‌نامه‌ها ممکن است چند هفته طول بکشد.
4. مستندات‌تان را درس‌به‌درس با اهداف یادگیری تطبیق دهید.
5. درخواست بدهید و به پرسش‌های ارزیاب سریع و کامل پاسخ دهید.

مطمئن نیستید در چه وضعیتی هستید؟ سنجش آمادگی برای ارزیابی آموخته‌های پیشین را رایگان انجام دهید یا بررسی رایگان بخواهید تا بگوییم کدام برنامه‌ها با تجربهٔ شما جور درمی‌آیند.

منابع رسمی

• Quality Assurance Agency for Higher Education (QAA)، نهاد تضمین کیفیت آموزش عالی بریتانیا
• Australian Qualifications Framework (AQF)، چارچوب صلاحیت‌های تحصیلی استرالیا
• American Council on Education (ACE)، شورای آموزش آمریکا
• CLEP، College Board